Rozporządzenie 2024/573 – najważniejsze zmiany w F-gazach dla firm

Redakcja Poradnik F-gazy i CRO Aktualizacja: Czas czytania: ok. 11 min

Ilustracja: oś czasu zakazów z rozporządzenia 2024/573 – lata 2025, 2026, 2032 i 2050

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 z 7 lutego 2024 r. zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie 517/2014. Weszło w życie 11 marca 2024 r. i obowiązuje bezpośrednio w Polsce – bez czekania na zmianę ustawy. Dla firm oznacza to szersze obowiązki kontroli, zakazy serwisowania „ciężkimi” czynnikami i harmonogram, który w praktyce wymusza przejście na czynniki o niskim GWP. Oto, co realnie zmienia się dla przedsiębiorcy.

Rozporządzenie 2024/573 – F-gazy zmiany dla firm w skrócie

1 kgnowy próg kontroli szczelności dla HFO (np. R1234yf, R1234ze)
1.01.2025zakaz serwisowania chłodnictwa gazami o GWP ≥ 2500 (poza zregenerowanymi/z recyklingu)
1.01.2026ten sam zakaz dla klimatyzacji i pomp ciepła
2050limit wprowadzania HFC do obrotu w UE spada do zera

Najważniejsze dla operatora jest to, że podstawowe progi kontroli szczelności dla HFC się nie zmieniły (5 / 50 / 500 t CO₂e i częstotliwość 12 / 6 / 3 miesiące, dwukrotnie rzadziej z systemem wykrywania wycieków). Zmieniły się natomiast zakres (nowe gazy i urządzenia), zakazy serwisowe i harmonogram dla nowych instalacji.

Nowe progi dla czynników HFO (załącznik II)

Wcześniej nienasycone fluorowęglowodory (HFO) – np. R1234yf (GWP 0,501) i R1234ze (GWP 1,37) – praktycznie nie podlegały kontrolom, bo ich ekwiwalent CO₂ był znikomy. Rozporządzenie 2024/573 wprowadziło dla gazów z sekcji 1 załącznika II progi wagowe (art. 5):

CRO potwierdza, że karty urządzeń zakłada się teraz także dla urządzeń z co najmniej 1 kg takich gazów (2 kg dla urządzeń hermetycznych). Dotyczy to np. chillerów na R1234ze w biurowcach i obiektach przemysłowych.

Urządzenia hermetyczne, budynki mieszkalne i urządzenia ruchome

Zakazy serwisowania: 2025, 2026 i 2032

Artykuł 13 rozporządzenia ogranicza używanie F-gazów do konserwacji i serwisowania istniejących urządzeń. To zmiana o największych skutkach finansowych dla właścicieli starszych instalacji.

Od kiedyZakazWyjątki przejściowe
już obowiązuje (zakaz przejęty z rozporządzenia 517/2014)F-gazy o GWP ≥ 2500 do serwisowania urządzeń chłodniczych o napełnieniu ≥ 40 t CO₂egazy zregenerowane lub z recyklingu – do 1.01.2030
1 stycznia 2025F-gazy o GWP ≥ 2500 do serwisowania jakichkolwiek urządzeń chłodniczychgazy zregenerowane (oznakowane) lub z recyklingu odzyskane z takich urządzeń – do 1.01.2030; nie dotyczy schładzania poniżej −50 °C i sprzętu wojskowego
1 stycznia 2026F-gazy z zał. I o GWP ≥ 2500 do serwisowania klimatyzacji i pomp ciepłagazy zregenerowane lub z recyklingu – do 1.01.2032
1 stycznia 2032F-gazy z zał. I o GWP ≥ 750 do serwisowania stacjonarnych urządzeń chłodniczych (z wyjątkiem chillerów)gazy zregenerowane lub z recyklingu – bez wskazanej daty końcowej

Co to znaczy w praktyce? Instalacje na R404A (GWP 3922) i R507A (GWP 3985) można dziś uzupełniać tylko czynnikiem zregenerowanym lub z recyklingu, a po 2030 r. – wcale. Typowy R410A (GWP 2088) i R407C (GWP 1774) mają GWP poniżej 2500, więc zakaz z 2026 r. ich nie obejmuje; jednak w stacjonarnym chłodnictwie (poza chillerami) od 2032 r. dotknie je próg 750.

Zakazy wprowadzania do obrotu nowych urządzeń (załącznik IV)

Te zakazy dotyczą sprzedaży i wprowadzania na rynek nowych urządzeń – nie musisz wymieniać sprawnych urządzeń, które już działają. Mają jednak znaczenie przy planowaniu zakupów:

DataRodzaj urządzeniaZakaz
1.01.2025Pojedyncze układy split < 3 kg F-gazów z zał. IGWP ≥ 750
1.01.2025Samodzielne (plug-in) urządzenia chłodnicze, poza chilleramiF-gazy o GWP ≥ 150 (chyba że wymagają tego względy bezpieczeństwa)
1.01.2025Urządzenia chłodnicze (poza chillerami i plug-in)F-gazy o GWP ≥ 2500
1.01.2027Monobloki i samodzielne klimatyzatory/pompy ciepła do 12 kWGWP ≥ 150 (z wyjątkami bezpieczeństwa)
1.01.2027Split powietrze-woda do 12 kW (np. pompy ciepła)GWP ≥ 150 (z wyjątkami bezpieczeństwa)
1.01.2027Chillery powyżej 12 kWGWP ≥ 750 (z wyjątkami bezpieczeństwa)
1.01.2029Split powietrze-powietrze do 12 kW; split powyżej 12 kWGWP ≥ 150 (do 12 kW) / GWP ≥ 750 (powyżej 12 kW)
1.01.2030Urządzenia chłodnicze (poza chillerami i plug-in)F-gazy o GWP ≥ 150 (z wyjątkami bezpieczeństwa)
1.01.2033Split powyżej 12 kWGWP ≥ 150 (z wyjątkami bezpieczeństwa)
1.01.2035Split do 12 kWwszystkie F-gazy (z wyjątkami bezpieczeństwa)

To tylko wybór najważniejszych pozycji dla firm – pełna lista znajduje się w załączniku IV rozporządzenia. Przy zakupie nowej klimatyzacji lub pompy ciepła pytaj dostawcę o czynnik i jego GWP – urządzenie na R290 lub R744 nie podlega obowiązkom F-gazowym (ale wymaga zachowania przepisów bezpieczeństwa dla czynników palnych lub wysokociśnieniowych).

Wycofywanie HFC do zera w 2050 r.

Załącznik VII rozporządzenia ustala maksymalne ilości HFC, które można wprowadzić do obrotu w UE: 42,9 mln t CO₂e rocznie w latach 2025–2026, ok. 21,7 mln t w latach 2027–2029, ok. 9,1 mln t w latach 2030–2032 i dalej mniej, aż do zera od 2050 r. Mniejsza podaż oznacza wyższe ceny czynników o wysokim GWP – to kolejny powód, by uszczelniać instalacje i planować modernizację.

Ekwiwalent CO₂ czynnika chłodniczego – wartości GWP

GWP to współczynnik ocieplenia globalnego – mówi, ile razy silniej niż CO₂ dany gaz ogrzewa klimat w horyzoncie 100 lat. Rozporządzenie 2024/573 podaje w załączniku I wartości GWP dla HFC (na podstawie 4. raportu IPCC), a dla HFO w załączniku II (na podstawie 6. raportu IPCC). GWP mieszanin oblicza się jako średnią ważoną składników (zał. VI).

CzynnikGWPSkąd wartość
R32675zał. I (HFC-32)
R134a1430zał. I (HFC-134a)
R410A (R32/R125 50/50)2088średnia ważona, zał. VI
R407C (R32/R125/R134a 23/25/52)1774średnia ważona, zał. VI
R404A (R125/R143a/R134a 44/52/4)3922średnia ważona, zał. VI
R507A (R125/R143a 50/50)3985średnia ważona, zał. VI
R448A1386średnia ważona, zał. VI
R449A1396średnia ważona, zał. VI
R454B465średnia ważona, zał. VI
R1234yf0,501zał. II sekcja 1
R1234ze1,37zał. II sekcja 1
R290 (propan)0,02zał. VI – nie jest F-gazem

Składy mieszanin przyjęto według standardowych oznaczeń czynników chłodniczych (ASHRAE 34 / ISO 817). Wartości GWP mieszanin mogą minimalnie różnić się od podawanych w starszych tabelach (np. R448A 1387, R449A 1397 według poprzedniego rozporządzenia), bo nowe przepisy zmieniły GWP składników HFO.

Co powinna zrobić firma? Plan na 5 kroków

  1. Inwentaryzacja: spisz wszystkie obiegi, czynniki i ilości, policz CO₂e w kalkulatorze.
  2. Porządek w CRO: załóż brakujące karty – w tym dla urządzeń z HFO od 1 kg (instrukcja krok po kroku).
  3. Ocena ryzyka serwisowego: wskaż urządzenia na gazach o GWP ≥ 2500 (np. R404A, R507A) – już dziś zależą od dostępności czynnika zregenerowanego.
  4. Plan modernizacji: przy awarii lub wymianie wybieraj czynniki o niskim GWP lub naturalne (R290, R744, R717), zgodne z harmonogramem z załącznika IV.
  5. Szczelność i monitoring: rozważ system wykrywania wycieków – wydłuża odstęp między kontrolami i chroni przed kosztowną utratą czynnika.

Źródła i podstawa prawna

Stan prawny i dane sprawdzone przez redakcję w listopadzie 2026 r. Przepisy mogą się zmieniać – przed podjęciem decyzji zweryfikuj aktualne brzmienie w podanych źródłach.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Kiedy weszło w życie rozporządzenie 2024/573?

Rozporządzenie opublikowano w Dzienniku Urzędowym UE 20 lutego 2024 r.; weszło w życie dwudziestego dnia po publikacji, czyli 11 marca 2024 r. Obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach UE, także w Polsce.

Czy muszę wymienić klimatyzację na R410A?

Nie. Zakazy z załącznika IV dotyczą wprowadzania do obrotu nowych urządzeń. Działające urządzenie na R410A (GWP 2088) możesz dalej użytkować i serwisować – zakaz serwisowy z 2026 r. dotyczy gazów o GWP ≥ 2500. Pamiętaj o kontrolach szczelności i karcie w CRO, jeśli obieg ma co najmniej 5 t CO₂e.

Czy wolno jeszcze uzupełniać R404A?

Od 1 stycznia 2025 r. do serwisowania urządzeń chłodniczych nie wolno używać nowego (pierwotnego) R404A ani innych F-gazów o GWP ≥ 2500. Do 1 stycznia 2030 r. dopuszczalny jest gaz zregenerowany (oznakowany) lub z recyklingu odzyskany z takich urządzeń.

Czy czynniki HFO (R1234yf, R1234ze) trzeba zgłaszać do CRO?

Tak, jeśli w obiegu jest co najmniej 1 kg takiego gazu (2 kg w urządzeniu hermetycznym). Rozporządzenie 2024/573 wprowadziło dla nich progi wagowe kontroli szczelności, a CRO zakłada dla nich karty urządzeń.

Czy rozporządzenie 2024/573 zmieniło częstotliwość kontroli szczelności?

Dla HFC progi i częstotliwość pozostały takie jak wcześniej: od 5 t CO₂e co 12 miesięcy, od 50 t co 6 miesięcy, od 500 t co 3 miesiące, a z systemem wykrywania wycieków dwa razy rzadziej. Nowością są progi w kg dla HFO i nowe zwolnienia oraz objęcie części urządzeń ruchomych.